Tinndol aduna :Laamɗo e suddiiɓe mum nayo

Ŋabbirde kaawis

Ina wona wonataa ko tinndol. Waɗiino sahaa, laamɗo gooto ina resi rewɓe nayo. Jom suudu makko nayaɓo oo noon, omo yiɗi ɗum haa ko ɗoon tan haaɗi ; ɓurani mo heddiiɓe ɓe kala. Alaa ko o waɗantaa mo. Kala ko moƴƴi e ko yooɗi ko oon o haandini ɗum. Kaŋko laamɗo o, omo yiɗi kadi jom suudu makko tataɓo o, omo faarnortonoo mo so tawii omo hollondira mo e laamɓe fasiraaɓe makko. Kulhuli makko tan ngonnoo ko hoto debbo o meeɗde woppude mo, rewa e gooto e ɓeen.

Debbo makko ɗiɗaɓo oon ne kadi, omo yiɗi ɗum. Oon ko cirridiiɗo makko : e sahaa fof nde o jogii caɗeele, ko oon o hollitta. Debbo makko jeewo o noon, ɓuri kamɓe fof nuunɗande mo, sabu ko e oon o mahdi laamanteeri makko kala, kono noon, gilli makko keewaani e oon no feewi. O hokkaani mo ŋiima tigi rigi. Alla resi en reeni en haa waɗi sahaa gooto, kaŋko laamɗo o, nyawu fiyi mo, etee tampini mo, o fuɗɗii faamde haŋkati ko o gaynuɗo, o miiji wonde «amo jogii rewɓe nayo, kono so o maayii o hebori heddaade ko gooto». O noddi debbo nayaɓo o, o wiyi ɗum : « aan ɓurnoo-mi yiɗde e suddiiɓe am fof, alaa ko mi waɗanaani ma. Jooni noon, tawde wonii ngon-mi ko e maayde, njiɗ-mi ko ngonaa jahdiiɗo am aduna e laakara». Debbo o jaabiimo : « ko a kaangaaɗo ! » hade mum ruŋtitaade, yahi laawol mum. Jaabawol debbo o noon muusi mo no feewi, haa wayi mo no laɓi e wofnde nii. Laamɗo oo noddi debbo tataɓo oo wiyi ɗum : «mi yiɗii ma kaaɗdi nguurndam am, jooni noon, Alla woni ko e waɗde haajaande mum, mbeɗe naamni ma mbele aɗa heblii e yaadude e am». Debbo o jaaɓtii mo wiyi : « alaa, sabu aduna o no wayi welde nii, mi woppirta ɗum nii tan, mi yahda e maa. Nyalnde joom maa jey ma fof, mi restete.» Ɗum muusi laamɗo o no feewi, o sunii heen.

O noddi debbo ɗiɗmo o, o wi’i ɗum : « Ko e maa mooltotonoo-mi e sahaaji ɗi ngondu-mi e caɗeele, kadi aɗa wallatnoo-mi heen. Jooni noon, tawde wonii ngon-mi ko e ruttaade e joom am, mbeɗe yiɗnoo njahden ». Debbo oo jaabii mo wiyi : « mbeɗe haaɓi ko mi waawataa  yahdude e maa ko, kono mbeɗe hunani ma, maa mi waɗane janayse jooɗɗo. » Laamɗo o wayi no mugaaɗo nii, sabu o miiji ko o juumnooɗo e no sikkirtunoo gilli ɗi rewɓe ɓe njoganii mo. Ko e oon sahaa o eji daande debbo ina wiya : «Miin dey, so Alla jaɓii maa mi yahdu e maa kala ɗo mbaaw-ɗa yahde fof ». Laamɗo oo ƴuŋti hoore mum, ƴeewi mo, tawi ko debbo mum jeewo o, debbo pooƴɗo, mo sellaani, jebbiliiɗo ; O wiyi kaŋko laamɗo oo «ndeke ko aan potnoo-mi yiɗde e sahaaji nde mbaaw-mi nde». So goonga haaletee, gooto e men fof ina jogii rewɓe nayo :

-Debbo men nayaɓo o,  ko ɓanldu men, ko mbaaw-ɗaa toppitaade ɓanldu maa fof maa ndu woppe nyalnde maayde.

-Debbo men tataɓo o ko ngalu men e faayida men e nder renndo. Nyalnde maayde alaa heen fof ko naworten.

-Debbo men ɗiɗmo o, ko sehilaaɓe e banndiraaɓe men. Ɗo gilli maɓɓe mbaawi tolnaade e men kala nyalnde maayde, ɓe ndiwataa moƴƴinde janayse men e neldude en duwaawu.

-Debbo jeewo o ko oon woni fittaandu men. Eɗen keewi welsindaade ndu e lorde ndu, kono ko kayru woni jahdiiɗo duumiiɗo. Ko ɗum waɗi eɗen poti toppitaade ndu mbele e ndu sella, ndu yooɗa. Ɗum noon yo en male, Alla walla en e waɗtude hakkille e pittaali men (jeewɓe men).

Maamudu H. Joop